”Krótki zarys historii Baguazhang”, Świat Neijia Nr 20(Październik 2001) Drukuj

Baquazhang

 

KRÓTKI ZARYS HISTORII BAGUAZHANG
Konrad Dynarowicz

(Od autora: W poniższym artykule chciałbym z racji rozległości tematu, w dość skrótowy i wybiórczy sposób naszkicować zarys historii stylu.)

Jeśli chodzi o chińskie sztuki walki Baguazhang uważany jest za jeden z najbardziej efektywnych w walce a jednocześnie twórczych systemów wśród wewnętrznych stylów tradycyjnego chińskiego kung fu.

Sam moment powstania Bagua niknie w pomroce dziejów. Jedna z wersji mówi o tym, iż twórcą był Dong Hai Chuan. Inna, że Dong odegrał istotną rolę w rozprzestrzenieniu się systemu, a Bagua powstało wcześniej. Wiadomo o nim to, że pochodził z prowincji Hobei, że żył w latach 1797 - 1882, oraz to, że stał się sławny od mommentu, kiedy został członkiem ochrony osobistej księcia Su z dynastii mandżurskiej (1865), a później nauczycielem sztuk walki w jego rezydencji w Zakazanym Mieście (1).

Wiadomo również, że to, że był on wcześniej mistrzem stylu 18-tu Luohanów Shaolin. Dong utrzymywał, że spotkał taoistycznych pustelników - "Nieśmiertelnego z Żelaznym Kosturem" Guo Jiynan oraz Bi Dengxia zwanego "Dziwnym Mnichem". Według niektórych dokumentów historycznych mistrz Dong nauczył się swego Bagua od taoisty o imieniu Dong Menglin nazywanego "Taoistą w Żółtej Czapce" (Huang Guan Dao Ren) w kręgach taoistycznych albo Bi Dengxia w kręgach sztuk walki. Mnich ten nauczył Baguazhang trzech uczniów, a mianowicie: Dong Hai Chuana, Li Zhen Qinga oraz Bi Yue Xia. Niezależnie od rozbieżnych danych dotyczących samego momentu powstania, rzeczą bezsporną jest to, że mistrz Dong Hai Chuan miał wielu uczniów a wśród nich tych, których zwano "Ośmioma Smokami", a byli to:

  • Cheng Ting Hua (1848 - 1900),
  • Yin Fu (1842 - 1911),
  • Liu Feng Chun (1855 - 1922),
  • Li Cun Yi (1849 - 1921),
  • Shi Li Qing ,
  • Song Chang Rong,
  • Zhang Zhao Dong (1858 -1938),
  • Liang Zhen Pu (1866-1933),
  • Fang Zhi Yong (1840 - 1922).

 

Wynika z tego jeden wniosek - Dong Hai Chuan nie był jedynym nauczycielem Baguazhang, według niektórych dokumentów historycznych istniały odmiany tej sztuki na terenie całych Chin, tworzono różne odmiany Bagua, choć nieczęsto były one nauczane jawnie. Mówi się o odmianach Bagua wywodzących się z innych linii przekazu niż Dong Hai Chuana - stylu Yinyang Baguazhang z prowincji Henan Li Zhenqinga (1830-1890), Yinyang Bapanzhang (Osiem Krążących Dłoni), odmianie wywodzącej się z Shandong, odmianie rodziny Tin, linii przekazu z prowincji Liaoning, odmianie Bagua Lianhunanzhang oraz dwóch odmianach wywodzących się z góry Wudang - Wudang Yinyang Baguazhang i Wudang Ziran Sanfengpai Baguazhang.

W różnych okresach czasu Baguazhang nosiło różne nazwy : - Ba Pan Zhang, Bagua Zhuan Zhang, Mou Pan Zhang, Bagua Huan Zhang, Long Xing Bagua Zhang albo Long Xing Bagua Li Huan Zhang, Qiu Sun Bagua albo Qiu Sun Bagua Li Huan Zhang.

Dong ujawnił swoje umiejętności w Bagua w zupełnie przypadkowy sposób. Został wyzwany przez jednego z mistrzów sztuk walki na przyjacielski pojedynek - pokaz swoich umiejtności. Uczniowie Donga, a działo się to w rezydencji księcia Su, gdzie nauczał on stylu Louhan, byli całkowicie zaskoczeni jego pokazem. Ruchy i techniki które pokazał były całkowicie różne od tych które uczył. Wyjaśnił później, że jest to połączenie zaawansowanych technik systemu Shaolin (buddyjskiego) i Wu Dang (taoistycznego).

Dong Hai Chuan zwykł był mówić, że "sto metod ćwiczenia nie może się równać chodzeniu". Chodzenie stanowi podstawę treningu Bagua, polega na chodzeniu w ściśle określony sposób po okręgu, różny w zależności od szkoły. Niewątpliwie podstawowymi formami przekazanymi przez Donga są: sekwencja Ośmiu Dłoni w Ustalonych Pozycjach (Dingshi Bazhang) zwana też Qigongiem Bagua wykonywana w chodzeniu po okręgu oraz Laobazhang (Osiem Starych Dłoni). Nazwa ta oddaje fakt, że obejmuje ona najstarsze, przekazane przez Donga techniki, będące jednocześnie najważniejszymi technikami walki.

Jedną z podstawowych rzeczy, o której należy powiedzieć to fakt istnienia wielkiej różnorodności form Bagua. Zróżnicowanie i różnorodność form w zależności od nauczyciela jest zadziwiająca. Wynika to z faktu, iż wielu starszych uczniów Dong Hai Chuana było ekspertami innych sztuk walki. Tworzyli swoje umiejętności i formy w Bagua wokół tego co już się nauczyli. I tak na przykład Cheng Ting Hua był praktykiem shuai jiao - chińskich zapasów, Yin Fu - stylu Shaolin Luohan Quan i Tan Tui , Liu De Kuan - włóczni stylu Shaolin, Zhang Zhao Dong - Shaolin Quan i XingYi Quan a Shi Ji Dong - Tan Tui.

Spisano ponad sto różnych odmian i form Baguazhang. Style te czasem różnią się zarówno technikami jak i sposobem ćwiczenia. Styl Yin używa jako podstawowej techniki - przeszywającej dłoni, Style Cheng i Liu - pchającej dłoni, styl Ma znany jest ze swojej wspaniałej techniki dłoni-młota. Choć oczywiście istnieje pomiędzy nimi wiele różnic to każdy z nauczycieli znając podstawowe zasady Baguazhang zawarł je w swoim systemie.

Przypisy:
1 - Zwyczajem członków dynastii mandżurskiej było patronowanie ludziom posiadającym nadzwyczajne umiejętności. I tak np.: Yang Luchan nosił przydomek "Niezwyciężony" ale także "Ośmiu Panów". Dong Haichuan był związany z księciem Su, a Guo Yunshen z księciem Yu nauczając Xingyiquan. Co ciekawe syn Yang Luchana, Yang Banhou był trenerem sztuk walki w Zachodnim Garnizonie w Peiping (Pekinie).